İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Sponsorlu

Yatar Hesaplama

Yatar Hesaplama
Close up lawyer businessman working or reading lawbook in office workplace for consultant lawyer concept.
+ - 0

Yatar hesaplama ile kişinin ceza infaz kurumunda bulunacağı süre belirlenir. Ceza yargılamaları, yargılama konu suçun vasfına göre asliye ceza ya da ağır ceza mahkemeleri eliyle yürütülür. Ceza mahkemelerinin sanık hakkında hükmettiği hapis cezası, hükümlünün cezaevinde geçireceği tam süreyi ifade etmez. Zira kişinin cezaevinde geçirmesi gereken süre belirlenirken yani yatar hesaplama yapılırken infaz rejimi hükümleri göz önünde bulundurulur.

Yatar hesaplama ile ceza infaz kurumunda bulunulması gereken süre tespit edilirken infaz hukukunun temel yasa dayanağı olan 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ilgili hükümleri esas alınır. Ceza yargılaması sonucunda, sanık hakkında hükmedilen hapis cezasının bir kısmı kapalı cezaevinde, bir kısmı açık cezaevinde bir kısmı ise denetimli serbestlik altında infaz edilir.

İnfaz Hesaplama

Yatar hesaplama adıyla bilinen infaz hesaplama, hapis cezasına hükmedilen sanığın cezaevinde ne kadar bulunacağını hesaplamak amacıyla yapılır. Yatar hesaplama işlemi ile birlikte hapis cezasına mahkûm edilen kişi, ceza infaz kurumunda ne kadar kalacağını pratik bir biçimde öğrenebilir. Yatar hesaplamanın nasıl yapılacağına ilişkin tafsilatı makalemizin devamına havale etmekte, infaz hesaplamanın net anlaşılabilmesi için şimdi kısaca infaz sürecine değinmekteyiz.

Asliye ceza ya da ağır ceza mahkeme kararının kesinleşmesi ile başlayan; ceza, güvenlik ve koruma tedbirlerinin icrasına infaz adı verilir. İnfaz, en kısa ifade ile yerine getirmedir. Bilindiği üzere ceza ve güvenlik tedbirleri, ceza mahkemeleri eliyle verilir. Söz konusu mahkemelerin verdiği kararların kesinleşmesiyle birlikte bu kararların yerine getirilmesi sürecinde uygulanacak esasları düzenleyen hukuk dalı ise infaz hukukudur. O halde infaz hukuku, ceza hukukunun düzenlediği yaptırımların infaz edilmesini konu edinir ve infaza dair ilke, esas ve usulleri ifade eder. Yatar hesaplamada gözetilen kanun, yönetmelik ve KHK’lar şu şekildedir:

  • Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun,
  • İnfaz Hakimliği Kanunu,
  • Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları Kanunu,
  • Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği
  • 671 Sayılı KHK,
  • Adalet Bakanlığı Yönetmelik ve Genelgeleri.

Yatar Hesaplamada Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Yatar hesaplama, ceza mahkemesinde yargılanan ve hakkında kesin hüküm verilerek hapis cezasına mahkûm edilen hükümlünün ceza evinde kalması gereken süre, denetimli serbestlik süresi, koşullu salıverilme süresi ve tahliye süresinin ne kadar olduğunu tespit amacıyla yapılır. Hukuk terminolojisinde müddetname hesaplama olarak vücut bulan infaz hesaplama, halk arasında yatar hesaplama olarak bilinir.

Yatar hesaplamaya geçmeden önce hapis ve hapis türlerini kısaca izah etmek, konunun net anlaşılması adına yerinde olacaktır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.45 ve 46’da hapis, adli para cezası ve hapis cezası türleri düzenlenmiştir. Buna göre, hapis türler şu şekildedir:

  • Hükümlünün sıkı güvenlik rejimi altında infazının hayat boyu devam etmesi, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.
  • Hükümlünün hayatı süresince devam eden hapis cezası, müebbet hapis cezasıdır.
  • Kanunda aksi yönde hüküm olmayan hallerde; asgari bir ay, azami yirmi yıl olan hapis cezası ise süreli hapis cezasıdır. Bir yıl ya da daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezası olarak adlandırılırken 1 yıl ya da daha fazla hapis cezası, uzun süreli hapis cezası olarak ifade edilir.

Yatar Hesaplama Şartları

Yatar hesaplama, ceza mahkemesi tarafından hakkında kesin hüküm verilerek hapis cezasına mahkûm edilen kişilerce merak edilir. Kişinin mazisi ve mevcut durumu başta olmak üzere pek çok husus infaz yatar kararını uzatır ya da kısaltır. Yatar hesaplama yapılırken dikkat edilmesi gereken faktörüler şu şekilde ifade edilebilir:

  • Suçun işlendiği tarih,
  • Suçun niteliği,
  • Failin yaşı,
  • Failin kadın ve üç yaşından küçük çocuğunun olup olmadığı,
  • Suçun mükerrer olup olmadığı, mükerrer olması halinde 2. kez mükerrer olup olmaması,
  • Suçun işlendiği anda yürürlükte bulunan infaz kanunu,
  • Failin, ilgili suç sebebiyle cezaevinde bulunurken firar edip etmemesi,
  • Faile hükmedilen hapis cezasının infaz edileceği tarihteki ve ara süredeki infaz kanunu.

Yatar Hesaplama Nasıl Yapılır?

Yatar hesaplama sürecinde dikkat edilmesi gereken husus, suçun ne zaman işlendiğidir. Zira 15.4.2020’de resmî gazetede yayımlanan, 7242 Sayılı Kanun’a infaz düzenlemesi, aşağıda sıralanan suçlar istisna olmak kaydıyla mahkumların hükümlülük ve denetimli serbestlikle serbest bırakılmalarına dair süre değişikliklerini 30.3.2020 tarihi öncesi ve sonrası işlenmiş suçlar olarak ikili ayrıma tabi tutulur.

  • 3.2020 Öncesi İşlenmiş Suçlarda Yatar Hesaplama

Denetimli serbestlik hükümleri, hükümlünün şartlı tahliyesine bir sene kala uygulanabilir. Getirilen düzenleme ile birlikte bu bir senelik süre, 30.3.2020’den önce işlenmiş suçlar için üç seneye artırılmıştır. Söz konusu düzenleme ile ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin büyük ölçüde azaltılması amaçlanmıştır. İşbu düzenleme neticesinde ayrık suçlar istisna olmak üzere altı sene ve daha az hapis cezası alan hükümlüler için tahliye imkânı sağlanmıştır.

Örnek vermek suretiyle somutlaştırmak gerekirse, 30.3.2020 tarihi öncesinde işlenen bir suçtan ötürü altı yıl cezaya mahkûm edilen kişi, ceza miktarının ilk üç yılını denetimli serbestlik kapsamında, kalan üç yılını ise koşullu salıverilme ile cezaevi dışında geçirir. Suça dair mahkeme kararının söz konusu tarihten sonra verilmiş olması belirleyici değildir; suçun, 30.3.2020’den önce işlenmiş olması yeterlidir.

  • Yetişkinler İçin Yatar Hesaplama

Yetişkin kişilerde, 30.3.2020’den önce işlenmiş suçlar için – istisna suçlar hariç – ½ oranda koşullu salıverilme oranı, 3 yıl olarak da denetimli serbestlik uygulanır. ½ oranındaki şartlı tahliye ve üç senelik denetimli serbestlik, bazı suçlar açısından uygulanmaz. Suçun ne zaman işlendiği, istisna suçlar için belirleyici değildir ve 1 yıllık denetimli serbestlik süresi uygulanır. İstisna suçlar;

  • Kasten öldürme suçları,
  • Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu,
  • İşkence suçu,
  • Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar,
  • Eziyet suçu,
  • Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu,
  • Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar,
  • 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Millî İstihbarat Teşkilâtı Kanunu kapsamındaki suçlar,
  • Terör suçları.

 

  • 0-6 Yaş Arası Çocuk Sahibi Olan Kadın Hükümlüler ve 70 Yaşını Tamamlamış Ya Da 65 Yaşını Doldurmuş Hükümlüler İçin Yatar Hesaplama

0-6 yaş grubu çocuk sahibi olan kadın hükümlüler ve 70 yaşını dolduran hükümlüler açısından denetimli serbestlik süresi dört sene olarak uygulanır. Bunun yanı sıra; engellilik, kocama ya da ağır bir hastalık sebebiyle yaşamını cezaevinde tek başına idame imkânı bulunmayan 65 yaşını tamamlamış kişilerin cezası, denetimli serbestlik kapsamında infaz ettirilir (30.3.2020’ye kadar işlenmiş suçlar açısından; kasten öldürme suçları, özel hayatın gizliliğine dair suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve terör suçları istisnadır.)

  • Çocuk Hükümlüler Açısından Yatar Hesaplama

İstisna suçlar hariç olmak üzere 30.3.2020’ye kadar işlenmiş olan suçlarda, işlediği suç nedeniyle süreli hapis cezasına mahkûm edilenler ceza miktarının yarısını infaz kurumunda geçirdikleri takdirde şartlı tahliyeden istifade eder ve denetimli serbestlik süresi üç yıl olarak uygulanır. İstisna suçlar ise şu şekildedir:

  • Uyuşturucu suçları,
  • Terör suçları,
  • Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar,
  • Suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek veya örgüt faaliyeti kapsamında suç işlemek.

Kaynak: https://leventsamgar.com/yatar-hesaplama/

Yazar Hakkında

Türkiye'de bilim ve teknoloji alanında birçok yeniliği daha yakından takip edebilmeniz için kaliteli içerikler üretip, fark yaratmayı hedefleyerek teknolojiaraci.com'u kurdum.

Yorum Yap